
سلامتی همه ما در گرو تغذیه مناسب است. اما امروزه به دلیل مشغلههای زیاد در زندگی مدرن و شهری، همه به دنبال کاهش زمان آماده سازی و مصرف وعدههای غذایی هستیم. بنابراین به انواع غذاهایی روی آوردهایم که با نام کلی فست فود شناخته میشوند. اصطلاح فست فود به طور کلی به غذاهایی اطلاق میشود که افراد قصد دارند به سرعت مصرف کنند.
شواهد و مطالعات زیادی وجود دارد که به خوبی اثرات منفی مختلف مصرف و پرخوری فست فود را در کوتاه مدت و بلندمدت نشان میدهد. در حال حاضر بسیاری از رستورانهای فست فود، تعداد کالری هر ماده را فهرست میکنند. با این حال، این تنها بخشی از بررسی سلامت یک غذا است.
فست فود معمولاً از نظر ارزش تغذیهای ضعیف است. بر اساس یک بررسی در سال 2015، فست فودها حاوی مواد مختلفی هستند که عموماً ناسالم هستند. این نوع غذا، حاوی قند، نمک، چربی های اشباع یا ترانس و بسیاری از مواد نگهدارنده و مواد فرآوری شده است. همچنین بیشتر آنها فاقد برخی مواد مغذی مفید هستند.
با این حال، همه فست فودها تأثیرات منفی ندارند و فرد میتواند با تحقیق در مورد محتوای غذایی فست فودهای خاص، انتخابی آگاهانه داشته باشد. مردم می توانند این اطلاعات را در وب سایت های اکثر رستوران های بزرگ بیابند.
گفته میشود، حتی غذاهای سالمتر فست فود معمولاً حاوی قند، نمک، چربیهای اشباع شده و چربیهای ترانس هستند. دفتر پیشگیری از بیماری و ارتقای سلامت در آمریکا اشاره میکند که افراد در ایالات متحده بیش از حد از این مواد غذایی مصرف میکنند. مصرف این غذاها در ایران نیز رو به افزایش است.
در این مطلب به اثرات کوتاه مدت و بلند مدت فست فودها و یافتن جایگزین مناسب برای آنها خواهیم پرداخت.
تاثیرات کوتاه مدت
فست فودها معمولاً حاوی قند، نمک و چربیهای اشباع یا ترانس هستند. واکنش بدن به این مواد مغذی منجر به طیف وسیعی از اثرات کوتاه مدت، میشود. این اثرات شامل موارد زیر است:
افزایش قند خون
فست فود به سرعت تجزیه میشود و به دلیل وجود کربوهیدراتهای تصفیه شده و قند اضافه شده باعث افزایش سریع قند خون میشود. به نوبه خود، این باعث افزایش غیرعادی انسولین بزرگ میشود. افزایش ناگهانی این هورمون، منجر به افت قند خون میشود. این امر باعث احساس خستگی در افراد میشود. انسولین همچنین باعث افزایش گرسنگی در مدت کوتاهی پس از غذا میشود.
فشار خون
یک مطالعه کوچک در سال 2016 نشان داد که مصرف سطوح بالای نمک میتواند فوراً بر عملکرد صحیح رگهای خونی افراد تأثیر بگذارد. مصرف بیش از حد سدیم نیز با احتباس مایعات ارتباط دارد.
افزایش التهاب
یک وعده فست فود میتواند التهاب را در سراسر بدن افزایش دهد. یک مطالعه در سال 2015 نشان داد که یک وعده غذایی فست فود سرشار از چربی اشباع شده، باعث افزایش التهاب راه هوایی در افراد مبتلا به آسم میشود. این التهاب به عنوان محرک حملات آسم عمل میکند.
بر دریافت مواد مغذی تأثیر میگذارد
فست فود معمولاً حاوی میوه و سبزیجات تازه نیست. اگر فردی به طور مکرر فست فود بخورد، ممکن است رسیدن به میزان توصیه شده روزانه حداقل 5 وعده میوه و سبزیجات برای او دشوار باشد. افرادی که این نوع غذا را به طور مداوم مصرف میکنند، همچنین ممکن است در رسیدن به فیبر ایده آل خود که 28 گرم در روز است، مشکل داشته باشند.
پرخوری
فست فود بسیار سریع و راحت خورده میشود، یعنی بدن به سرعت آن را در دهان تجزیه میکند و نیازی به جویدن زیاد ندارد. بنابراین، مراکز پاداش در مغز را به سرعت فعال میکند. این ترکیب ذائقه را آموزش میدهد که این غذاهای بسیار فرآوری شده و بسیار محرک را ترجیح دهد. همچنین تمایل افراد را به غذاهای کامل و تازه کاهش میدهد.
تحقیقات در سال 2018 و سایر مطالعات قبلی، ارتباط بین مصرف فست فود و بروز اعتیاد به غذا برای این اقلام کم ارزش را نشان داده است.
تاثیرات بلند مدت
شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد خوردن منظم فست فود میتواند به سلامت فرد در بلند مدت نیز آسیب برساند. مطالعهای در سال 2015، اثرات گاه غیرقابل جبران خوردن فست فود را شناسایی کرد. چنین خطراتی شامل چاقی، مقاومت به انسولین، دیابت نوع 2 و شرایط مختلف قلبی عروقی است.
این به این دلیل است که اکثر فست فودها دارای قند، نمک، چربی اشباع شده، چربی های ترانس، مواد فرآوری شده و کالری هستند. همچنین به طور کلی آنتی اکسیدان، فیبر و بسیاری از مواد مغذی دیگر بسیار کمی دارند. تاثیرات بلند مدت آن شامل موارد زیر است:
دستگاه گوارش
بسیاری از وعدههای غذایی فست فود دارای فیبر بسیار کم هستند. پزشکان رژیمهای غذایی کم فیبر را با خطر بالاتری از بیماریهای گوارشی مانند یبوست و بیماری دیورتیکولار و همچنین کاهش باکتریهای سالم روده مرتبط میدانند.
ایمنی و التهاب
یک بررسی در سال 2019 اثرات رژیم غذایی نامناسب را بر سیستم ایمنی بدن افراد بررسی کرد. نویسندگان خاطرنشان کردند که یک رژیم غذایی سرشار از فست فود، میتواند منجر به التهاب بیشتر، کنترل کمتر عفونت، نرخ بالاتر سرطان و خطر بالاتر بیماری آلرژیک و خود التهابی شود.
حافظه و یادگیری
یک مقاله 2020 نشان میدهد که بین رژیمهای غذایی نامتعادل سرشار از چربی اشباع شده و کربوهیدرات های ساده، مانند فست فودها، و ظرفیت کمتر برای حافظه و یادگیری، ارتباط وجود دارد. این نوع رژیم همچنین ممکن است خطر ابتلا به بیماری آلزایمر و بیماری پارکینسون را افزایش دهد.
آلرژی
در بررسی در سال 2018، نویسندگان ارتباطی بین مصرف فست فود و افزایش آسم، رینوکونژونکتیویت و اگزما پیدا کردند.
بیماری قلبی
رژیم غذایی سرشار از نمک اغلب فشار خون فرد را افزایش میدهد و فرد را مستعد حملات قلبی، سکته مغزی، بیماری کلیوی میکند.
FDA خاطرنشان میکند که رژیم غذایی سرشار از چربیهای ترانس مقدار لیپوپروتئین با چگالی کم یا کلسترول «بد» را افزایش میدهد و میزان لیپوپروتئین با چگالی بالا یا کلسترول «خوب» را کاهش میدهد. این بدان معناست که احتمال ابتلای فرد به بیماری قلبی بیشتر است.
چاقی
فود معمولا حاوی تعداد بسیار بالایی کالری است. اگر فردی کالری بیشتری از آنچه در روز می سوزاند بخورد، وزن اضافه میکند که ممکن است منجر به چاقی شود. چاقی خطر ابتلا به طیف وسیعی از بیماریهای جدی را در افراد افزایش میدهد.
آموزش
یکی دیگر از پیامدهای مصرف منظم فست فود توسط جوانان، عدم درک ناخواسته آنها از تهیه غذا، پخت و پز و تغذیه سالم است.
با گذشت زمان، این امر وابستگی به فست فود را تداوم می بخشد و افراد ممکن است یاد نگیرند که چگونه غذای سالم و متعادل را در خانه تهیه کنند. مصرف وعدههای غذایی سالم میتواند از سلامت طولانی مدت فرد در طول عمر حمایت کند.
تاثیر فست فود بر سلامت روان
خوردن مقدار زیادی فست فود همچنین میتواند بر سلامت روان افراد تأثیر بگذارد و آنها را مستعد افسردگی و اضطراب کند.
مطالعهای در سال 2021، دادههای 322 مرد و 322 زن 30 ساله یا بیشتر را مقایسه کرد. آنها رابطهای بین غذاهای سالم مانند سبزیجات برگدار، آجیل و ماهی و خلق و خوی مثبت پیدا کردند، در حالی که عکس این موضوع در مورد فست فود صادق بود. علاوه بر این، زنان به طور قابل توجهی ارتباط منفی بیشتری را با فست فود نسبت به مردان گزارش کردند.
پنج مورد از ناسالمترین گزینههای فست فود
پیتزا:
یک تکه متوسط پیتزا پپرونی حاوی حدود 680 میلی گرم سدیم، 12 گرم چربی (شامل 5 گرم چربی اشباع شده) و 300 کالری است. اما چه کسی فقط یک تکه میخورد؟ سه برش از یک پیتزای بزرگ بیش از 2000 میلی گرم سدیم را فراهم می کند. این مقدار تقریباً حد مجاز روزانه برای افراد تنها در یک وعده است.
برگر و سیب زمینی سرخ کرده:
یک چیزبرگر معمولی دوبل و سیب زمینی سرخ شده درشت حدود 1200 کالری و تا 1700 میلی گرم سدیم را تامین میکند. اگر آن را با یک نوشابه بزرگ ترکیب کنید، ۱۵۰۰ کالری دریافت خواهید کرد.
ساندویچ سرد:
سوسیسها و کالباسها مملو از سدیم، چربیهای اشباع شده و عوامل سرطان زا به نام نیتراتها و نیتریتها هستند که خطر ابتلا به برخی سرطانها را افزایش میدهند. 85 گرم کالباس یا سوسیس، میتواند تا 1300 میلی گرم سدیم داشته باشد، حتی قبل از اینکه پنیر، چاشنی، نان و چیپس را به آن اضافه کنید.
هات داگ:
یک فرانکفورتر معمولی بدون چاشنی حاوی بیش از نیمی از مصرف چربی اشباع توصیه شده روزانه و 33 درصد از سدیم مصرفی شما است. اگر معمولاً دو هات داگ میخورید، به میزان مصرف روزانه چربی اشباع و سدیم شما نزدیک است.
مرغ سوخاری:
فقط یک سینه مرغ سرخ شده و سوخاری، حاوی 500 کالری یا بیشتر، 34 گرم چربی و 1200 میلی گرم سدیم است.
انتخاب فست فود سالمتر
در واقع خوردن فست فود بدون تخریب رژیم غذایی سالم امکان پذیر است، اما نیاز به کمی تمرین دارد. برای نیل به این هدف، به دنبال وعدههای غذایی حاوی پروتئینهای بدون چربی مانند فیله گریل شده مرغ، سبزیجات و سالاد بدون سس چرب و فیبر مانند نانهای کامل باشید و از خوردن غذاهای پرکالری خودداری کنید.
شما میتوانید با انجام تحقیقات برای یافتن محتوای تغذیهای یک غذای خاص، انتخابی آگاهانه داشته باشید. اگر بخواهید، همه رستورانها باید آن اطلاعات را به صورت آنلاین داشته باشند یا بتوانند آن را در رستوران به شما تحویل دهند.